Reklama
  • Piątek, 5 lutego (15:05)

    Jak powstają żylaki?

Na żylaki kończyn dolnych cierpi co trzecia kobieta i co piąty mężczyzna po 45. roku życia. Dlatego warto wziąć je pod lupę. I co tam widzisz?

Początkowe objawy żylaków nóg to dolegliwości kończyn polegające na obrzmieniach, zespole niespokojnych nóg, drętwieniu i mrowieniu.

Reklama

Podczas każdego skurczu serca, bogata w tlen i składniki odżywcze krew wtłaczana jest z płuc do tętnic, które rozprowadzają ją do wszystkich tkanek i narządów. Wykorzystana w ten sposób wraca żyłami do serca.

Tętnicami krew płynie szybko, pod dużym ciśnieniem. Natomiast żyłami porusza się wolniej, bo płynie pod górę, musi więc pokonać siłę grawitacji. By nie cofała się po ruchu w górę, ściany żył mają zastawki, które otwierają się, gdy krew jest wypychana ku górze i zamykają, by nie pozwolić jej opaść.

Są elastyczne i przepuszczają ją tylko w jednym kierunku – serca. Zastawki to dwupłatkowe wytwory skórne, wyrastające ze ścianek naczyń. Przypominają wagoniki pociągu, są ustawione jedna za drugą. Jeżeli mamy słabe mięśnie, mało się ruszamy, zastawki są uszkodzone, a ściany żył miękkie i rozszerzone, zastawki nie mogą prawidłowo wykonywać swojej funkcji.

Krew zaczyna się cofać. Wzrasta jej ciśnienie i ucisk na ściany żył jest coraz mocniejszy. Te rozszerzają się i tracą elastyczność. Nie potrafią powrócić do swego pierwotnego kształtu. Tak powstają żylaki, czyli nieprawidłowe poszerzenia żył. Z czasem skóra nad nimi staje się cienka i napięta.

Powierzchniowe i głębokie

Żylaki mogą dotyczyć zarówno żył powierzchniowych (są dobrze widoczne pod skórą, mają niebieskopurpurowe zabarwienie), jak i żył głębokich. Gdyby połączyć oba te układy naczyń żylnych, którymi płynie krew w nodze – powierzchniowe i głębokie, powstałaby rurka o długości ok. 100 km! Oba te układy łączą poprzeczne żyłki, nazywane perforatorami.

Naczyniami powierzchniowymi płynie niewiele ponad 10 procent krwi żylnej kończyn dolnych, ale to właśnie w tych naczyniach głównie tworzą się żylaki, najczęściej na żyle odpiszczelowej biegnącej od kostki przyśrodkowej (wewnętrznej) do pachwiny, rzadziej na żyle odstrzałkowej ciągnącej się od kostki odśrodkowej (zewnętrznej) do kolana.

Żylaki pierwotne

Spowodowane są występowaniem mniejszej ilości sprężystej tkanki w ścianach naczyń żylnych, co zmniejsza ich odporność na rozciąganie. Rozszerzenie światła żyły przyczynia się do niewydolności zastawek żylnych, co umożliwia cofanie się i zaleganie większej ilości krwi oraz powoduje dalsze poszerzanie naczynia.

Żylaki wtórne

Powstają na skutek zwiększonego przepływu krwi przez żyły powierzchniowe kończyn dolnych, spowodowanego niedrożnością żył głębokich. Niedrożność ta może być następstwem przebytej zakrzepicy. Niekiedy zwiększony przepływ może być spowodowany uszkodzeniem zastawek żył głębokich lub przeszywających (to perforatory, łączące żyły powierzchniowe z głębokimi).

Żylaki o rzadkiej etiologii

Spowodowane są wrodzonymi lub nabytymi przetokami tętniczo-żylnymi.

Co im sprzyja?

Predyspozycje genetyczne to ważny czynnik sprzyjąjący powstawaniu żylaków. Niestety, kobiety częściej mają żylaki niż mężczyźni i właściwie nie wiadomo, dlaczego tak się dzieje.

Występowaniu żylaków sprzyjają również: otyłość, niewłaściwe odżywianie (dieta uboga w błonnik i witaminę C), złe trawienie, przewlekłe zaparcia, brak ruchu, ciąża, długie przebywanie w pozycji stojącej lub siedzącej, złe krążenie, noszenie obcisłych ubrań, a zwłaszcza skarpet, podkolanówek czy pończoch ze ścisłym ściągaczem, chodzenie w butach na wysokich obcasach, palenie papierosów, nadużywanie wysokoprocentowego alkoholu, doustna antykoncepcja hormonalna i hormonalna terapia menopauzalna.

Ciąża zwiększa ryzyko

Co trzecia kobieta w pierwszej ciąży ma żylaki. Dzieje się tak dlatego, że podczas ciąży ciśnienie krwi w brzuchu jest przez dłuższy czas wyższe, a ponadto u przyszłych mam wzrasta objętość krwi (średnio o ok. litr) i układ żylny musi ją jakoś pomieścić.

To wszystko sprawia, że zastawka znajdująca się u ujścia żyły odpiszczelowej w pachwinie zaczyna być mniej wydolna. Ponadto kobiety w ciąży z reguły zażywają mniej ruchu, a mała aktywność sprzyja powstawaniu żylaków.

dr n. med. Andrzej Szmurło

Objawy

 Ciemnoniebieskie naczynia krwionośne, widoczne pod skórą, głównie na łydkach i stopach.

 Ból, uczucie ciężkich nóg, często połączone z obrzękami wokół kostek, nasilające się po długotrwałym staniu lub chodzeniu.

 Wybrzuszone, rozdęte niebieskawe naczynia żylne wskazują na żylaki żył powierzchniowych, natomiast ból, uczucie ciężaru kończyn, obrzęk, przy niewidocznych naczyniach żylnych mogą sugerować żylaki żył głębokich.

 Łuszcząca się skóra z przebarwieniami, owrzodzenia, ciągły ból kończyn mogą wskazywać na zespół pozakrzepowy podudzi, owrzodzenie podudzi.

Tele Tydzień
Więcej na temat:żylaki

Zobacz również

  • Mogą prowadzić do niebezpiecznych zdrowotnych powikłań. Zanim zobaczysz pod skórą krętą niebieską linię, nogi staną się ciężkie i zaczną puchnąć. więcej

Twój komentarz może być pierwszy

Zapoznaj się z Regulaminem
Wypełnienie pól oznaczonych * jest obowiązkowe.