Reklama
  • Środa, 16 listopada 2016 (11:00)

    Co dolega żyłom, a co tętnicom?

Najczęściej są to zakrzepica i miażdżyca. Jak się przed nimi uchronić?

W naszym ciele znajduje się sieć naczyń – tętnic i żył. Tętnicami płynie krew doprowadzająca tlen, składniki odżywcze i hormony do najdalszych zakamarków ciała. Tętnice te stają się coraz mniejsze, aż w końcu zamieniają się w naczynia włosowate, które są tak małe, że w przekroju przypominają włos. Właśnie przez naczynia włosowate krew oddaje tkankom tlen i inne składniki odżywcze, a zabiera dwutlenek węgla.

Reklama

Naczynia włosowate są bardzo ważnymi pomostami pomiędzy najmniejszymi tętniczkami a żyłkami. Małe żyłki stopniowo łączą się i tworzą coraz szersze żyły. W nogach te najważniejsze, to żyły głębokie. Nazywa się je tak, bo przebiegają głęboko wśród mięśni.

Poza żyłami głębokimi krew z nóg odprowadzają też żyły powierzchowne, które leżą płytko pod skórą. Z żyłami głębokimi łączą je żyły przeszywające. Tętnice mają mocne, sprężyste ściany, żyły są od nich cieńsze i delikatniejsze.

Bardzo groźną chorobą żył jest zakrzepica

Może rozwijać się w żyłach głębokich albo w żyłach powierzchownych. Do zakrzepicy żył głębokich prowadzi zbyt wolny przepływ krwi w żyłach, uszkodzenie ich ściany i zaburzenia krzepnięcia krwi. Ściany żył są wrażliwe nawet na niewielki uraz. Powodem uszkodzenia żyły może być choroba, np. zapalenie tkanek otaczających żyłę, ale też uderzenie. Rankę wewnętrznej ściany żyły wypełniają wówczas płytki krwi i krwinki. Jeśli towarzyszy temu wolniejszy przepływ krwi (np. trzeba leżeć po operacji albo z powodu grypy) krwinki odkładają się ponad miarę i powstaje skrzeplina (zakrzep).

W końcu skrzeplina może być już tak duża, że zatyka żyłę jak korek. Ale najczęściej rozrasta się wzdłuż ściany żyły. Zazwyczaj początkowy odcinek skrzepliny przylega do ściany żyły, a końcowy unosi się we wnętrzu naczynia. Ta część może się oderwać i popłynąć do serca czy płuc. Na szczęście najczęściej zakrzep zostaje wchłonięty i żyła udrożnia się sama.

Choroba ta zwykle rozwija się niepostrzeżenie i początkowo nie daje żadnych objawów. Trzeba więc zachować szczególną czujność. Jeśli masz obrzęki podudzi, z powodu choroby długo leżałaś w łóżku lub nosiłaś gips, cierpisz na choroby serca, palisz papierosy, jesteś otyła, powinnaś jak najszybciej zgłosić się do lekarza. Zakrzepicę leczy się za pomocą preparatów rozrzedzających krew.

Tętnice niszczy miażdżyca

Jest to odkładanie się blaszek zbudowanych z cholesterolu, wapnia i innych substancji w tętnicach. Przez wiele lat nie daje o sobie znać. Miażdżyca może dotyczyć wielu naczyń i mieć różne, bardzo poważne następstwa. Choroba wieńcowa to miażdżyca naczyń wieńcowych serca – to ona grozi zawałem.

Jeśli miażdżyca dotyczy naczyń prowadzących do mózgu, to objawem może być niedokrwienny udar mózgu. Gdy zaatakuje naczynia doprowadzające krew do nóg, powoduje niedokrwienie kończyn dolnych, czyli tzw. chromanie przestankowe. Tętniak aorty i niewydolność nerek też mogą być efektem miażdżycy. Miażdżyca rozwija się od wczesnych lat i długo nie daje o sobie znać. Bywa, że pierwszym objawem miażdżycy jest dopiero zawał lub udar mózgu.

Czasem wykrywa się blaszki miażdżycowe przypadkowo podczas RTG, USG naczyń. Wówczas konieczne są dalsze badania, m.in. EKG, EKG wysiłkowe, koronografia, która ocenia przepływ krwi przez naczynia wieńcowe. Leczenie miażdżycy polega przede wszystkim na obniżeniu stężenia cholesterolu. Trzeba więcej się ruszać. Czasem lekarze zalecają odpowiednie leki.

Uczucie ciężkości nóg, zwłaszcza pod wieczór, bóle w okolicy kostek i goleni, obrzęk stóp i kostek, bóle wewnątrz łydki w czasie stania bądź siedzenia, nocne skurcze łydek to objawy zastojów żylnych i niewydolności żył.

Można temu zapobiec

Niezwykle ważne jest utrzymywanie odpowiedniej wagi i aktywność fizyczna. Należy unikać długotrwałego siedzenia lub stania.

Zachowaj umiar w korzystaniu z opalania, gorących kąpieli w wannie.

Unikaj wysokich obcasów i ciasnego obuwia, nawet obcisłych spodni.

Stosuj na przemian zimne i ciepłe natryski okolicy podudzi.

Układaj stopy w czasie snu powyżej tułowia, najlepiej 10-15 cm wyżej.

Stosuj suplementy i leki, które zapobiegają zastojom. Masuj łydki żelami przeciwobrzękowymi.

Przyczyną bywa większy uraz lub powtarzające się mikrourazy, które osłabiają ścianę naczynia, sprzyjając jej pęknięciu i powstaniu krwiaka śródściennego.

Drugim powodem rozwarstwienia tętnicy kręgowej jest spanie w pozycji siedzącej bez stabilizacji głowy, np. podczas długich podróży. Zmienia się wówczas ukształtowanie kręgosłupa.

Górne kręgi szyjne zaczynają uciskać ścianę tętnicy. Długotrwały ucisk i dodatkowe ruchy osłabiają ścianę, usposabiając ją do pęknięcia.

Na rozwarstwienie narażeni są także kelnerzy. Noszenie na ramieniu dużych tac wymusza silne odchylenie głowy w bok. Taka pozycja sprzyja wywieraniu powtarzającego się ucisku ściany naczynia przez kręgi szyjne.

Niestety, schorzenie jest rzadko rozpoznawane, a lekarze nie potrafią określić, u kogo wystąpi (kto ma skłonności do tego schorzenia). Rozwarstwienie mniejsze niż 70 proc. często nie powoduje żadnych dolegliwości, ale przyczynia się do powstawania drobnych skrzeplin przyściennych, które urywając się, płyną do mózgu i zatykają drobne tętnice.

W efekcie powstają ogniska niedokrwienia mózgu. Jeśli jest ich dużo, mogą być nawet powodem udaru.

Groźne rozwarstwienie tętnic kręgowych

Jest zazwyczaj następstwem wypadku komunikacyjnego. Podczas tzw. urazu biczowego, czyli gwałtownego pochylenia głowy do przodu, a następnie odchylenia do tyłu, ściana tętnicy ulega stłuczeniu przez kostne wyrostki podstawy czaszki.

Osłabiona w ten sposób ściana pęka od środka. Do ściany naczynia wlewa się krew i powstaje krwiak, czyli swego rodzaju siniak zwężający światło tętnicy i utrudniający przepływ krwi do mózgu.

Ostatnio chirurdzy naczyniowi coraz częściej spotykają się z rozwarstwieniem tętnic szyjnych u biegaczy, szczególnie pokonujących długie dystanse. U nich tętnice szyjne podlegają wielu, powtarzającym się mikrourazom podczas ruchów głowy w przód i w tył. Może to prowadzić do pęknięcia naczynia.

Duże rozwarstwienie (ponad 70 proc.) może objawiać się np. zaburzeniem widzenia, opadaniem powiek czy kącika ust. Trzeba wtedy koniecznie iść do lekarza.

Świat & Ludzie

Zobacz również

  • Myślisz, że skoro jesteś szczupła, problem cię nie dotyczy? Tymczasem poziom cholesterolu wiąże się nie tylko z wagą, ale też z hormonami i dietą. Co jeszcze warto wiedzieć? więcej

Twój komentarz może być pierwszy

Zapoznaj się z Regulaminem
Wypełnienie pól oznaczonych * jest obowiązkowe.